U bevindt zich op: Home › Onderwerpen › Internationaal
Afghanistan
De ISAF-vredesmacht helpt bij de handhaving van de veiligheid en de wederopbouw van Afghanistan. De operatie Enduring Freedom strijdt tegen het terrorisme. Nederland draagt bij aan de ISAF-vredesmacht.
Enduring Freedom
Aanleiding
Midden jaren negentig kwam in Afghanistan het Taliban-regime aan de macht. De Taliban legden de bevolking een rechtlijnige versie van de islamitische (shari'a) wetgeving op. Daarbij dwongen zij onder meer een aparte behandeling van vrouwen in de samenleving af. Ook boden de Taliban het terroristische netwerk Al-Qa'ida rond Osama bin Laden de mogelijkheid om te trainen.
Na de aanslagen van 11 september in New York en Washington weigerden de Taliban in te gaan op eisen van de Veiligheidsraad om Osama bin Laden uit te leveren. Hierop begon op 7 oktober 2001 onder leiding van de Verenigde Staten de internationale operatie 'Enduring Freedom' tegen militaire installaties van de Taliban en tegen trainingskampen van Al-Qa'ida.
Nederlandse bijdrage
Nederland heeft vanaf 2002 militair bijgedragen aan de operatie Enduring Freedom. Van oktober 2002 tot oktober 2003 zijn F-16 gevechtsvliegtuigen ingezet boven Afghanistan. Eind 2004 lag een fregat van de Nederlandse Marine in de wateren rond het Arabisch schiereiland.
Op 25 februari 2005 besloot het Nederlandse kabinet met 250 militairen bij te dragen aan Enduring Freedom.
Een Special Forces Task Group (SFTG) is vanaf april 2005 tot april 2006 ingezet in het zuiden van de provincie Kandahar. De taakgroep van 165 militairen bestond vooral uit leden van het Korps Commandotroepen, aangevuld met mariniers, en een helikopterdetachement van 85 militairen.
De Special Forces hebben vooral verkenningen uitgevoerd en inlichtingen vergaard. Op deze wijze hebben zij het gebied nauwkeurig in kaart gebracht. Verder hebben zij de bevolking voorbereid op de komst van de ISAF troepenmacht. De SFTG moest een enkele keer in actie komen tegen vijandige of criminele elementen in het gebied.
ISAF
Akkoord van Bonn
Eind 2001 kwamen op initiatief van de Verenigde Naties vertegenwoordigers van de Afghaanse bevolking bijeen in Bonn. Op deze bijeenkomst bereikten de Afghanen overeenstemming over een raamwerk voor de toekomstige politieke structuur van Afghanistan en wendden zij zich gezamenlijk tot de internationale gemeenschap voor hulp.
Ook verklaarden de Afghanen zich bereid tot samenwerking met de internationale gemeenschap in de strijd tegen het terrorisme, de drugshandel en de georganiseerde misdaad. De VN-Veiligheidsraad werd gevraagd het mandaat te verlenen voor een veiligheidsmacht in Afghanistan. Op 5 december 2001 werd het akkoord ondertekend in het beroemde Petersberg-hotel, nabij Bonn.
Doel ISAF
De VN-Veiligheidsraad koos vervolgens voor een zo robuust mogelijk mandaat
voor de International Security Assistance Force (ISAF) in Afghanistan. Het
mandaat geeft de veiligheidsmacht de mogelijkheid alle maatregelen te treffen
die noodzakelijk worden geacht voor de uitvoering van de gegeven opdracht.
Dit houdt in dat de veiligheidsmacht desnoods met militair geweld kan
optreden om de veiligheid in Kabul te handhaven.
Het belangrijkste doel van de ISAF was in eerste instantie de
interim-regering van Afghanistan, die zich op 22 december 2001 in Kabul
vestigde, te ondersteunen bij het handhaven van de veiligheid. Eerst alleen
in Kabul en directe omgeving, maar op grond van een nieuwe VN-resolutie uit
oktober 2003 is die taak uitgebreid tot andere delen van
Afghanistan.
Daarnaast zijn de militairen op verschillende manieren betrokken bij de wederopbouw van het land. Zo assisteert ISAF bij de wederopbouw van het leger en de politie, maar helpen geniesoldaten ook bij het herstel van belangrijke wegen en bruggen.
Sinds augustus 2003 voert de NAVO het commando over de ISAF-missie.
Nederlandse bijdrage
Nederland is sinds januari 2002 betrokken bij de ISAF-veiligheidsmacht. In
februari 2003 hadden Nederland en Duitsland samen een half jaar het commando
over 4600 militairen uit verschillende landen. De Nederlandse bijdrage aan de
missie bestond uit ongeveer 650 militairen.
Nederland nam ook deel aan de ISAF met Apache-helikopters en
F16-jachtvliegtuigen. Verder werkt Nederland mee aan de wederopbouw in de
Afghaanse provincie Baghlan met een Provinciaal Reconstructie Team (PRT). Hongarije heeft dit team op 1 oktober 2006 van
Nederland overgenomen.
Het kabinet heeft op 22 december 2005 besloten ongeveer 1200 tot 1400 Nederlandse militairen in te zetten in het zuiden van Afghanistan. Op 19 april 2006 maakte het kabinet bekend tussen de 1400 en 1600 militairen uit te zenden naar het zuiden van Afghanistan. De veiligheidssituatie in de provincie Uruzgan was 'aanzienlijk verslechterd'.
De hoofdmacht van de Taskforce Uruzgan is op 4 juli 2006 naar Afghanistan vertrokken. De Taskforce zal in totaal uit 1400 militairen bestaan.
Op 31 juli 2006 is het bevel over de zuidelijke provincies van Afghanistan officieel overgedragen van Operatie Enduring Freedom naar ISAF. Daarmee begon de derde fase van ISAF. De overdracht vormde ook de formele start van de Nederlandse missie in Zuid-Afghanistan.
Op 30 november 2007 heeft het kabinet besloten dat Nederland een nieuwe bijdrage zal leveren aan de ISAF-missie in Uruzgan, voor de periode na augustus 2008. De Tweede Kamer heeft op 20 december 2007 hiermee ingestemd. De nieuwe bijdrage heeft een looptijd van twee jaar. Op 1 augustus 2010 beëindigt Nederland zijn leidende rol in Uruzgan.